wat is burn-out

De media slaat ons om de oren met de termen stres, overspannenheid, burn-out en depressie. Deze termen worden vandaag te pas en te onpas gebruikt. Er bestaat geen twijfel over dat een overmaat aan stress mee aan de basis ligt van overspannenheid, burn-out en depressie. Doch deze drie psychische problemen zijn verschillend. Ze hebben vaak gelijklopende symptomen doch de oorzaken verschillen.

 

Stress is een gevolg van een onevenwicht tussen de draagkracht en de draaglast. De draagkracht staat voor de beschermende of protectieve factoren van een medewerker en de draaglast zijn de risicofactoren. De aard van zowel de protectieve als de risicofactoren kan van individuele, familie gerelateerde, omgevingsgerichte, sociale of economische aard zijn. Veelal word de verhouding tussen draagkracht en draaglast voorgesteld door een balans.

 

Overspannenheid ontstaat na een korte periode van overbelasting. Meestal kan de medewerker het gevoel van vermoeidheid rechtstreeks terugkoppelen aan een stressvolle situatie, zoals extra werkdruk omdat een collega afwezig is. Het gevoel van vermoeidheid verdwijnt snel na herstel van de situatie en de nodige ontspanning. Het herstel verloopt veel sneller dan dit van een burn-out of depressie.

 

Burn-out is een gevaarlijke toestand van een gevoel van voortdurende vermoeidheid die ontstaat na een langdurige blootstelling aan werk gerelateerde stress. Men is opgebrand. De wil om te presteren is er maar het lukt niet meer. De energie ontbreekt. Men is uitgeput. Het is een toestand van langdurige lichamelijke, emotionele en mentale uitputting. Het is een energiestoornis. Burn-out wijst op een structureel onevenwicht tussen de draagkracht van een medewerker en de last die zijn arbeidscontext met zich meebrengt. Doch dit maakt burn-out nog geen beroepsziekte. Hoewel we burn-out kunnen koppelen aan het werk, kunnen eventueel ook factoren uit de persoonlijke levenssfeer hier een rol in meespelen. Een burn-out groeit geleidelijk en men ziet pas de symptomen wanneer het te laat is. Iemand met een burn-out kan nog wel plezier vinden in zaken waarop de burn-out geen betrekking heeft. Er is geen sprake van zelfmoordgedachten.

 

Bij depressie is er sprake van een stemmingsstoornis die op alle levensdomeinen van de medewerker doorweegt. De zin en interesse alsook de nodige energie ontbreken de persoon om dagdagelijkse zaken aan te pakken of gewoon te leven. Men wil niet en kan niet. De medewerker is niet meer in staat te genieten en bij ernstige depressie zijn er suïcidale gedachten. Het leven is voor hem betekenisloos.

 

Stresscontinuüm

Zoals reeds boven vermeld, ligt langdurige stress mee aan de basis van een burn-out. Wij werken met het stresscontinuüm dat de evolutie van een medewerker in een gezonde toestand naar een situatie waarbij deze uitgeput is, weergeeft. Medewerkers die bloot staan aan langdurige stress geraken overspannen en riskeren een burn-out en mogelijk een depressie.

 

Het stresscontinuüm bestaat uit vier fasen:

1.De gezonde normale toestand: hier zijn draaglast en draagkracht in balans en ondervindt de medewerker geen stress of een gezonde stress.

2.De alarmfase: draagkracht en draaglast zijn licht uit evenwicht. De medewerker ervaart negatieve stress en reageert op stressoren. Mogelijk vermeldt hij beperkte spanningsklachten.

3.De fase van weerstand: de draaglast wordt steeds groter t.o.v. de draagkracht. De medewerker biedt krachtig weerstand en presteert nog goed maar ondervindt steeds meer spanningsklachten.

4.De uitputtingsfase: de medewerker heeft geen draagkracht meer, zijn energiereserves zijn opgebruikt. Hij biedt geen enkele weerstand meer en voelt zich constant overspannen. Hij belandt in een burn-out.

 

Copyright © All Rights Reserved